Khám phá Nhà thờ đá Phát Diệm - sự hòa quyện độc đáo của hai nền văn hóa

Nhà thờ đá Phát Diệm ở đâu?

Nhà thờ chính tòa Phát Diệm (thường gọi là Nhà thờ đá Phát Diệm) là một quần thể nhà thờ Công giáo rộng khoảng 22 ha, nằm tại thị trấn Phát Diệm, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, cách Hà Nội khoảng 120 km về hướng Nam. Quần thể các công trình nơi đây được xây dựng vào thập niên 1880 và đến năm 1899 thì hoàn thành. Nhà thờ lớn tại vị trí trung tâm, hiện là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Phát Diệm ở miền Bắc Việt Nam, được hoàn thành năm 1891.

Nét độc đáo của các công trình này ở chỗ là nhà thờ Công giáo được xây hoàn toàn bằng đá và gỗ theo kiến trúc cổ Việt Nam, mang dáng dấp của đình, đền, chùa và cung điện truyền thống. Quần thể kiến trúc này được chủ trì xây dựng dần dần bởi linh mục Phêrô Trần Lục, linh mục Địa phận Tây Đàng Ngoài từ năm 1865 và một nhà lãnh đạo cộng đồng địa phương trong hơn 20 năm.

Nhà thờ đá Phát Diệm được báo chí đánh giá là một trong những nhà thờ đẹp nhất Việt Nam, được ví như "kinh đô Công giáo Việt Nam"

'

Nét đẹp độc đáo của kiến trúc nhà thờ đá Phát Diệm

Quần thể nhà thờ Phát Diệm gồm 1 nhà thờ lớn và 5 nhà thờ nhỏ (trong đó có một nhà thờ được xây dựng toàn bộ bằng đá tự nhiên, được gọi là nhà thờ đá), 1 phương đình (tháp chuông), ao hồ và 3 hang đá nhân tạo. Công trình này theo  mong muốn của Cha Phêrô Trần Lục thể hiện được tính chất hòa hợp và sự hội nhập giữa đạo Công giáo với nền văn hóa kiến trúc của dân tộc cũng như sự hòa hợp giữa Công giáo với các tôn giáo khác ở Việt Nam; nói lên tính đoàn kết".

Nhà thờ Phát Diệm Ninh Bình

Nét độc đáo của công trình này nằm ở chỗ: dù là nhà thờ Công giáo nhưng lại mang hơi hướng của đình chùa truyền thống của Việt Nam. Thể hiện ở thiết kế hình mái cong và thánh ngự trên đài sen.

Nổi bật nhất chính là Phương Đình, có chiều cao 25 m, dài 24 m và rộng 17 m, được xây dựng hoàn toàn bằng đá phiến. Quần thể này gồm 3 tầng, lớn nhất là tầng dưới sử dụng chất liệu đá xanh. Tầng trên cùng có quả chuông nặng 2 tấn, cao đến 1,9 m. Nếu đứng từ vị trí này, du khách có thể bao quanh được mọi cảnh vật xung quanh.

Nhà thờ Đá Phát Diệm - Ninh Bình

Nằm ở vị trí trung tâm là khu nhà thờ lớn, dài 74 m, rộng 21 m, cao 15m, có bốn mái và năm lối vào được chạm trổ tinh xảo. Gian chính của thánh đường đặt một bàn thờ lớn làm bằng đá nguyên khối nặng khoảng 20 tấn, mặt trước lẫn sau chạm các loài hoa đặc trưng cho bốn mùa. Mặt trước và hai bên được chạm trổ các loài hoa đặc trưng của bốn mùa làm cho bàn thờ như được phủ một chiếc khăn màu thạch sáng. Hai phía bên nhà thờ có bốn nhà thờ nhỏ được kiến trúc hài hòa, mỗi nhà thờ đều có đặc điểm riêng.

Bốn nhà thờ nhỏ là những nhà nguyện đứng độc lập ở hai bên nhà thờ lớn:

  • Nhà thờ Trái Tim Chúa Giêsu (1889) hướng Đông Bắc
  • Nhà thờ Thánh Rôcô (1895) hướng Đông Nam
  • Nhà thờ Thánh Giuse (1896) hướng Tây Nam
  • Nhà thờ Thánh Phêrô (1896) hướng Tây Bắc

Phía bắc nhà thờ Phát Diệm là ba hang đá nhân tạo, cách nhau khoảng 100m, được tạo bằng những khối đá lớn nhỏ khác nhau giữ nguyên dáng vẻ tự nhiên. Trên các hang đá đều có các tượng lớn.

  • Núi Sinh Nhật: nguyên thủy tên là Núi Táng Xác, khởi dựng năm 1875, cũng là công trình được xây dựng đầu tiên với quy mô rất đồ sộ nhằm mục đích thử độ lún của đất mới bồi. Từ năm 1954 được đổi tên thành núi Sinh Nhật hay hang đá Bêlem hiện nay.
  • Núi Lộ Đức: nguyên thủy tên là Vườn Giệt-si-ma-ni (phiên âm từ Gethsemane), khởi dựng năm 1896, từ năm 1925 đổi tên thành hang đá Lộ Đức.
  • Núi Sọ: dựng năm 1898, ban đầu là hang Bêlem. Năm 1957 đặt tượng Chúa chịu đóng đinh nên từ đó mang tên núi Sọ.

hang-da-nhan-tao-nha-tho-da-phat-diem

Phía tây Bắc là nhà thờ đá được xây dựng năm 1883, mang tước hiệu Nhà nguyện Trái tim Vô nhiễm nguyên tội Đức Mẹ. Đây là nhà thờ đầu tiên được dựng lên trong quần thể này, được gọi là nhà thờ đá vì tất cả mọi thứ ở nhà thờ này đều được làm bằng đá, từ nền, tường, cột, chấn song cửa... Phía trong được chạm nhiều bức phù điêu đẹp, đặc biệt là bức chạm tứ quý: tùng, mai, cúc, trúc, tượng trưng cho thời tiết và vẻ đẹp riêng của bốn mùa trong một năm. Ðường nét khắc họa những con vật như sư tử, phượng sống động đến lạ thường.

Đừng quên đi tham quan và chụp ảnh tại cây cầu ngói Phát Diệm – cây cầu từng được in trên bộ tem bưu chính Việt Nam.

'

Kinh nghiệm khám phá nhà thờ đá Phát Diệm

'

Thời gian thích hợp tham quan nhà thờ

Bạn có thể đến nhà thờ Phát Diệm Ninh Bình vào mọi thời điểm. Thế nhưng theo kinh nghiệm du lịch tự túc của những người đi trước cho biết, tốt nhất bạn đi dịp Giáng sinh vì sẽ có rất nhiều hoạt động, sự kiện diễn ra. Nhà thờ cũng được đầu tư trang trí cầu kỳ, tỉ mỉ sẽ khiến du khách không khỏi bàng hoàng trước vẻ đẹp lộng lẫy của nó. Đặc biệt là vào buổi đêm nên dễ dàng để có những bức hình đẹp.

'

Phương tiện di chuyển đến nhà thờ

Nằm cách Hà Nội không xa, du khách có thể chọn di chuyển bằng đường bộ (xe máy, xe khách) hoặc đường sắt (tàu hỏa) để tới Ninh Bình. Tại trung tâm thành phố Ninh Bình, bạn thuê xe máy hoặc đi taxi theo hướng Nam chừng 28 km nữa sẽ vào địa phận xã Phát Diệm, bạn hỏi người dân đường đến nhà thờ.

'
Nguồn: sưu tầm